De kunstzinnige dochter tegenover de pragmatische vader

geplaatst op 21-06-2017

In de documentaire De keuze van mijn vader probeert regisseur Yan Ting Yuen toegang te krijgen tot de persoonlijke geschiedenis van haar zwijgzame vader en zijn familie. Ze komt zelf ook in de film voor: een stijl van filmen die nieuw voor haar is. In een mooi gesprek in De Balie vertelt Yan Ting openhartig over haar filmproces, haar ouders en zichzelf als maker.

Het verhaal
“Het idee voor de documentaire is ontstaan toen mijn ouders, na 40 jaar in Nederland te hebben gewoond, besloten voor altijd terug te gaan naar Hong Kong. Dat is zo’n moment dat je denkt: dit is misschien wel een verhaal dat ik nog moet vertellen. Ik ben gelijk gaan draaien: momenten zoals afscheidsetentjes met familie, de laatste spullen uit het huis, voor de laatste keer de deur dicht doen van het restaurant… We hebben het allemaal gedraaid, niet denkende dat ik er een film over zou maken.”
 
In de film zitten drie verhaallijnen: een pragmatische vader, de kunstzinnige dochter die daarmee botst, en de geschiedenis van China en zijn Culturele Revolutie als het grotere plaatje. Met documentairebeelden, fictiebeelden en archiefmateriaal worden deze drie verhaallijnen op bijzonder mooie wijze weergegeven. Yan Ting vertelt waar de fictiescènes voor staan: “De fictiescènes zijn de gedroomde werkelijkheid van mij. Ik vind verbeelding heel belangrijk in mijn filmbeleving. Ik maak dan weliswaar documentaires, maar de werkelijkheid is toch wel vaak heel dun. Ik wil de film daarbovenop tillen. Voor mij is film dat je iets anders maakt dan wat je letterlijk ziet, want de werkelijkheid zien we al om ons heen. Ik ben sowieso een hele gestileerde maker. Hiermee bedoel ik dat ik het belangrijk vind dat er soms scènes zijn waar een bepaalde rust in zit, waardoor je reflectiemomenten hebt.”


Jezelf blootgeven
“Wat ik mijn hele leven heb proberen te vermijden, is zo’n filmmaker worden die een film over haar eigen familie maakt. Zeker als Chinese is het helemaal niet de bedoeling dat je je eigen problemen naar voren schuift, je bent gewend om veel dingen verborgen te houden. Ik ben heel Nederlands: als mensen mij zien of spreken, denken ze dat ik 100% Nederlands ben. Maar er is een heel groot Chinees deel van mij dat ik niet met mijn Nederlandse vrienden deel. Maar nu ik deze film heb gemaakt, is er geen ontkomen meer aan.”
 
“Ik heb heel erg getwijfeld of ik het wel zou doen. Het is juist erg prettig om als filmmaker anoniem achter de schermen te staan en andermans verhalen te vertellen. Volgens mij ben ik er ook erg goed in om mezelf helemaal onzichtbaar te maken. In het script heb ik het nog kunnen vermijden: er staat nergens in dat ik in de film kom. Maar tijdens het draaien, bleek het al snel niet anders te kunnen. Ook al hoor je dat het de dochter is die de vader interviewt, het voelt heel afstandelijk aan als je geen hoofd in beeld hebt. Het is ook heel oneerlijk om van je familie te vragen zich helemaal bloot te geven en zich kwetsbaar op te stellen, en dat zelf niet te doen.”


Het vallende kwartje
Yan Ting snapt als geen ander de verschillen tussen de Nederlandse en Chinese cultuur: “De Nederlandse cultuur is heel erg op jezelf gericht. Iedereen moet zichzelf ontplooien, daar zit bijna een dwang achter. Als je het niet doet, dan ben je niet goed wijs. In de Chinese cultuur is dat juist totaal het tegenovergestelde: je moet jezelf juist helemaal niet ontplooien. Er zijn een paar paden die je op kunt gaan en dat is al goed genoeg. Je moet nadenken over je familie en vooral in harmonie blijven met je familie, je ouders en de gemeenschap. Hoezo je eigen pad kiezen?”
 
“Ik heb altijd geprobeerd rekening te houden met mijn ouders, maar ik heb toch vrij snel mijn eigen pad gekozen. Dat houdt in dat je altijd het buitenbeentje bent, want de rest van de familie ging wel het gebaande pad op. Daar moesten mijn ouders heel erg aan wennen en ik was altijd de gebeten hond: ik had geen Chinese vriend, verdiende geen geld, was geen advocaat of dokter. En in de filmwereld koos ik ook nog voor de auteursdocumentaire, dat al helemaal idioot en onbegrijpelijk was in hun ogen. Ze begrepen er helemaal niets van. Pas vanaf de première van Het geheim van de HEMA in Tuschinski 1, de grote zaal, zag ik dat het kwartje viel: daar doet ze het dus voor!”

Yan Ting maakte een heel proces door tijdens het draaien van de film: “Ik realiseerde me dat ik met een zak vol westerse ‘waaromvragen’ de film in ben gegaan, terwijl mijn ouders daar helemaal niet mee bezig zijn. Soms loopt het leven misschien niet zoals je denkt. Daar moet je je bij neerleggen. Gaandeweg in de film word ik dus steeds stiller en heb ik steeds minder vragen. En tegen het einde van de film besef ik: het is goed zo, het is oké.”
 
Vandaag, donderdag 22 juni, is de bioscooprelease van De keuze van mijn vader. De film is tevens vanaf 22 juni te zien op Picl.
Waar en wanneer de film verder te zien is, vind je hier.



Tekst: Fey Yen van Kolfschoten



meer artikelen