Vijf Sundance docu’s die je de ogen (weer) openen

geplaatst op 07-02-2019

Dit jaar zit het programma van het filmfestival bomvol documentaires. Een goede weergave van de huidige filmmarkt, want het genre is populairder dan ooit. Van alle films die redacteur Loeke de afgelopen weken heeft gezien in Park City, was dan ook meer dan de helft non-fictie. Voor VERS Magazine zette zij de vijf documentaire met meest confronterende inhoud (op alfabetische volgorde) op een rijtje.
 

Cold Case Hammarskjöld
Regie: Mads Brügger (DE)
In 1961 crasht het vliegtuig van de Secretaris-Generaal van de United Nations, Dag Hammarskjöld, op mysterieuze wijze, waarbij hij en het overgrote deel van de crew om het leven komen. Omdat Hammarskjöld op dat moment pleitte voor de onafhankelijkheid van Congo, tegen de wensen van lokaal gevestigde Europese bedrijven in, werd het gezien als een moordaanslag. 50 jaar later is de zaak nog steeds onopgelost en neemt journalist Mads Brügger de kijker mee op een zoektocht naar de (echte) waarheid.
Duur: 128 minuten.
 
Waarom je dit volgens Loeke moet zien: Ik kan niet veel over deze film zeggen zonder het plot te verraden. Maar net als een aantal andere films op dit lijstje confronteert Cold Case Hammarskjöld de kijker op pijnlijke wijze hoe ver geld en macht gaan. Ten koste van de “gewone burger” en iedereen die tegen de ideeën is van de mensen die het hebben. Omdat Nederland een meer dan akelige historie heeft op het continent Afrika, komen ook een aantal vertegenwoordigers van ons land er niet zonder kleerscheuren vanaf. En terecht.



Knock Down The House
Regie: Rachel Lears (VS)
De film volgt vier Amerikaanse vrouwen – Alexandria Ocasio-Cortez, Amy Vilela, Cori Bush en Paula Jean Swearengin – die zich aansluiten bij een beweging van opstandige en civiele kandidaten voor de Amerikaanse Congresverkiezingen van 2018.
Duur: 86 minuten.
 
Waarom je dit volgens Loeke moet zien: De uitslag van deze verkiezingen zijn inmiddels al een tijd bekend, dus de spanning zit ‘m niet in wie Capitol Hill haalt en wie niet, maar wel in hoe ze de race volhouden. De vier vrouwen nemen het op tegen de gevestigde politieke orde, Democraat en Republikein, en alle geld en macht die daarbij komen kijken. Hun frustratie is dusdanig voelbaar dat wanneer één van de tegenstanders een keer wél op komt dagen tijdens een debat in zijn district, de Bronx (waar hij overigens zelf uiteraard niet woont) je de woorden “hou toch je mond” even niet voor je kan houden.



One Child Nation
Regie: Nanfu Wang (CHN)
De Chinese één-kind politiek ruïneerde het leven van duizenden Chinezen. Deze film ontrafelt de lang gehouden geheimen over dit beleid en schijnt vier jaar na het opheffen ervan een licht op de decennialange meedogenloze propaganda, brainwash praktijken en terroriserende handhaving van de Chinese overheid.
Duur: 85 minuten.
 
Waarom je dit volgens Loeke moet zien: Als de synopsis nog niet genoeg reden is om deze documentaire te kijken, dan werkt misschien geen enkele overtuigingstechniek. Één ding weet ik echter wel en dat is dat je deze film niet kunt kijken zonder 1) je te realiseren hoe diep propaganda eigenlijk gaat (denk aan musicals, tv-programma’s en zelfs afbeeldingen op lunchboxes en kinderspeelgoed) en de angst die het kan zaaien en 2) te huilen om de 338 miljoen (!) babygeboortes die op brute wijze werden voorkomen. Één vrouw voerde tijdens de bijna 40 jaar durende “oorlog op het volk” 50 tot 60.000 geforceerde sterilisaties en abortussen uit. Probeer je daar maar eens niks van aan te trekken.



Shooting The Mafia
Regie: Kim Longinotto (UK)
Fotografe Letizia Battaglia (84) richtte bijna 45 jaar geleden voor het eerst haar camera op het hart van de Siciliaanse maffia. De prachtige en (voor haar) levensbedreigende foto’s documenteren de heerschappij van de Cosa Nostra die haar carrière zouden definiëren.
Duur: 94 minuten.
 
Waarom je dit volgens Loeke moet zien: The Godfather, Scarface, Goodfellas, The Departed etc. kennen we allemaal. Een aantal van de beste maffia films ooit gemaakt. Maar als je wil weten hoe het leven echt is onder een decennialang regime van maffiamacht en -moord, dan is dit een goed begin. De film ontmantelt het romantische verhaal van de Siciliaanse maffia vanuit het perspectief van iemand die het van dichtbij beleefde én vastlegde. Niet alleen zet het je aan het denken over wie die grote “Bosses” nou echt zijn en wat hen drijft, maar je realiseert je ook weer even hoe diep en ver de banden van invloed van de maffia gaan. Door héél Europa en Amerika.
 

The Infiltrators  
Regie: Alex Rivera & Cristina Ibarra (VS)
Het draait allemaal om het Broward Transitional Center in Florida, waar mensen gevangen worden gehouden in afwachting van hun deportatie. De National Immigrant Youth Alliance (NIYA) mobiliseert één van hun leden om zichzelf aan te geven als ongedocumenteerde immigrant en de gevangenen van binnenuit te helpen weer vrij te komen. Het is een mix van fictie en non-fictie.
Duur: 95 minuten.
 
Waarom je dit volgens Loeke moet zien: Omdat het een film is met een ontzettende actueel onderwerp, namelijk ICE, de Amerikaanse Immigration and Custom Enforcement. Maar dan eentje die je laat zien dat het uit elkaar halen van gezinnen en het opsluiten van immigranten wel degelijk een historie heeft die verder terug gaat dan Trump. Een interessante blik op een organisatie die voor ons Nederlanders misschien erg ver van ons bed lijkt, maar dagelijks het leven van honderden Amerikaanse gezinnen beïnvloedt. Uiteindelijk voorzien de leden van de National Immigrant Youth Alliance (NIYA) nog in de nodige hoop en inspiratie voor de toekomst.

Afgelopen weken deed onze Amerikaanse redacteur Loeke de Waal live verslag vanaf Sundance 2019. Ze ging naar zoveel mogelijk panels, sprak met zoveel mogelijk makers en keek zoveel mogelijk films om jou te informeren over internationale trends en de positie van de filmindustrie.
 
Tekst: Loeke de Waal
 
 
 



meer artikelen