Dit artikel verscheen oorspronkelijk in het VERS print magazine van 2020 en is ongewijzigd online herplaatst. Sinds 2020 won Michael Middelkoops film Dit is Geen Kerstfilm! (2024) drie Gouden Kalveren, waaronder voor Beste Regie, en kwam ook zijn film Straatcoaches vs Aliens (2025) met lovende kritieke uit.
Nu we massaal gedwongen meer thuis zitten, bingen we erop los. Schrijver/regisseur Michael Middelkoop (Netflix & Chill, Vakkenvullers) deed dit echter al voor het zo gewoon was. Door een bizar ongeluk in zijn slaap lag hij op 12-jarige leeftijd 12 weken lang in bed. Per week gingen er tien films doorheen en zag hij zowat alle horror-, actie- en comedyfilms die de jaren ‘90 rijk (en arm) was.

Michael Middelkoop, gefotografeerd door Andre Bakker
Inmiddels maakt hij zelf werk dat zijn kijkers maar wat graag bingen. En in tijden dat je telefoon al je aandacht opeist, vindt hij dat misschien wel het grootst denkbare compliment. Samen bingen we vijf van zijn favoriete fragmenten aller tijden.
1. FRANK T.J. MACKEY’S CATHARSIS
(Magnolia, 1999)
Wat? Tom Cruise’s datinggoeroe Frank T.J. Mackey confronteert de vader die hem in de steek liet. De scène aan het bed in het ziekenhuis is de catharsis van één van de vele personages in Paul Thomas Andersons film over mensen op zoek naar liefde, vergeving en betekenis in de San Fernando Valley.
Duur: 3 min. 26 sec.
“Ik was zestien jaar toen ik deze film voor het eerst zag en ik ga je eerlijk zeggen: ik moest janken. Hij breekt en je voelt de pijn en woede die hij op zijn vader afvuurt. De scène is gedraaid en gesneden alsof je als kijker ook aan dat bed zit. Het is moeilijk om naar te kijken en daarom ook zo mooi.
”
Het feit dat regisseur Paul Thomas Anderson, na de estafette die de film hiervoor is, zo op de rem trapt en juist op dit moment inzoomt is heel knap gedaan. Anderson is uiteindelijk een belangrijke inspiratiebron geworden. Hij werkt minimalistisch en is niet bang stijl en vorm in te zetten om zijn verhaal te vertellen.
In die combinatie maak je waar film voor bedoeld is. 1999 is sowieso mijn favoriete filmjaar; toen kwamen de beste films uit de moderne filmgeschiedenis uit. Magnolia is de eerste film die ik ooit zag die over dit soort serieuze en emotionele dingen ging en die me ook echt raakte. Ik kijk Magnolia zeker eens per jaar.
2. CONFRONTATIE VAN STEREOTYPEN
(Do the Right Thing, 1989)
Wat? Mookie (Spike Lee) confronteert Pino (John Turturro), zijn racistische collega bij pizzeria Sal’s, over zijn veelvuldig gebruik van het n-woord. Na het gesprek volgt een opeenvolging van verschillende racistische stereotypen die direct in de camera worden uitgesproken door de bewoners van een straat in Brooklyns Bedford-Stuyvesant.
Duur: 3 min. 34 sec.
“Ondanks dat ik niet opgroeide in een Amerikaanse achterbuurt, ken ik de spanningen, vooroordelen en stereotypen die rondgaan tussen verschillende groepen in zo’n buurt heel goed. Spike Lee wist in deze film hetgeen wat ik zelf meemaakte met humor, zelfspot en kritiek naar alle partijen neer te zetten, zonder moraliserend te zijn.
”
En humor is sowieso de beste manier om iets bespreekbaar te maken, denk ik. Het doet wel pijn hoe relevant deze scène dertig jaar na dato nog is. Ik heb zelf soortgelijke gesprekken gevoerd met mensen en ik zou willen dat we ze vaker zouden hebben. Zeker dit jaar, met zoveel haat online.
Blijkbaar moeten we eerst door een heftige storm van polarisatie om daarna, hopelijk, weer gesprekken te voeren zoals in deze scène gebeurt. Maar dat zie ik ook wel gebeuren. In ieder geval in de manier waarop we nu verhalen vertellen.
3. SNOOP KOOPT EEN SPIJKERPISTOOL
(The Wire, seizoen 4, aflevering 1, 2006)
Wat? Snoop (Felicia Pearson), ‘soldaat’ voor een drugsdealer, bezoekt een ijzerwarenwinkel en laat zich bij de koop van een spijkerpistool adviseren door een medewerker. Waar hij haar vertelt over alle kwaliteiten van zijn duurste model, luistert zij aandachtig met het oog op haar eigen plannen.
Duur: 3 min.
“The Wire is de allerbeste serie ooit, punt. Dat mag in hoofdletters. Als iemand nou aan mij vraagt welke serie ze echt moeten kijken, dan geef ik altijd hetzelfde antwoord.
”
Ondanks dat het over drugs en de ghetto gaat, is het vooral een mooie en steengoede serie over de moderne maatschappij en hoe het kapitalisme steekt. Dat zie je ook in deze scène, die daarbij ook nog heel grappig is. Ze maken gebruik van het klassieke misverstandmodel: twee mensen voeren een gesprek waarbij de ene het bekijkt vanuit positie A en de ander vanuit positie B en toch loopt het gesprek door.
Dit voorbeeld is extra mooi, omdat ze iets van elkaar willen. Aan de ene kant heb je een straatrat die de gekste manier zoekt om iemand te doden en aan de andere kant staat een typische Americana-verkoper die zijn duurste tool aan de man probeert te brengen. Zolang er met geld gezwaaid wordt, stelt hij geen vragen, hoewel hij een vermoeden krijgt wat ze ermee van plan zijn.
De humor van de scène zit vooral ook in het feit dat ze zichzelf heel serieus nemen. Maar goed, ik kan de hele dag over The Wire praten.

Scène is niet volledig beschikbaar i.v.m. censuur
4. OPENINGSSCÈNE VAN COMING TO AMERICA
(Coming to America, 1988)
Wat? De rijke prins Akheem Joffer (Eddie Murphy) van het Afrikaanse Zamunda wordt op de ochtend van zijn 21e verjaardag zoals altijd tot in de puntjes verzorgd en geholpen in het wassen, tandenpoetsen én naar de wc gaan.
Duur: 6 min. 25 sec.
“De openingsscène van een film is net zo belangrijk als de eerste zin van een boek. Wat is de uitnodiging waarmee je mij als kijker verleidt om verder te kijken? Om deze eerste zeseneenhalve minuut moet ik al zo hard lachen. Ik heb om volledige films minder gelachen dan tijdens deze eerste minuten.
”
Het koningsritueel dat je te zien krijgt zit vol grappen en oneliners. En de humor zit er ook hier in dat niemand beseft dat ze grappig zijn; iedereen is bloedserieus.
Ik zag die film voor het eerst op jonge leeftijd. Mijn moeder vond het een hele leuke film en liet die aan me zien. Na jaren van tekenfilms en animaties is dit – met Home Alone – één van de eerste films met échte mensen waar ik enorm om moest lachen. Ik kijk de opening nog altijd vaak terug, omdat het in korte tijd alles vertelt wat je moet weten over dit karakter en de film.
5. LIVE WITH MY DAD
(Tim and Eric Awesome Show, Great Job!)
Wat? In de komische sketchshow (met regelmatige gastoptredens van o.a. Bob Odenkirk, John C. Reilly en Jeff Goldblum) zingt een man van middelbare leeftijd die met zijn vader in een appartement met één slaapkamer woont, een lied over al hun ontzettend spannende avonturen.
Duur: 1 min.
“Ik raak graag verdwaald op YouTube. Tijdens één zo’n doorkliktocht kwam ik terecht bij Adult Swim, de volwassen tak van tekenfilmzender Cartoon Network. Er ging een wereld van alternatieve komedie voor me open.
”
Tussen alles sprongen de sketches van Tim (Heidecker) & Eric (Wareheim) er voor mij het meest uit. Het is voor mij de Twin Peaks van komedie: je snapt het niet, het is bijna te weird, maar je kan niet stoppen met kijken. Ze gebruiken allemaal dingen die we kennen van tv of internet, maar verpakken het in een compleet ongrijpbaar verhaal vol vreemde karakters.
Hoe meer je kijkt, hoe meer je beseft hoe invloedrijk Tim & Eric zijn geweest voor internethumor en memes die nu mainstream zijn. Je kan de serie niet in één fragment vatten, maar dit voorbeeld vangt wel de essentie van waar zij goed in zijn.
Ze nemen een fenomeen waar mensen ongemakkelijk mee zijn – mannelijkheid en kwetsbaarheid – en verpakken dat in een lo-fi visueel jasje en een karaoke sing-along, met amateurs en non-acteurs. Is dit echt of niet?

