Opgesloten in het scherm

geplaatst op 29-02-2016

In december werden drie projecten geselecteerd in het kader van ‘De Ontmoeting - Maak jouw korte film’, een initiatief van VERS en CinecrowdEén van de toen gekozen projecten is de korte sciencefictionfilm INTERFACE. Regisseur Anna Hoetjes vertelt over het ontstaan van haar idee.

Als ik de uren op een werkdag tel, dan kijk ik vaak langer naar een scherm dan dat ik niet naar een scherm kijk. En die schermen brengen me heel veel. Ik krijg genuanceerde berichtgeving, ik kan films monteren, tutorials bekijken en heb direct contact met vrienden die ver weg zijn. Ik kan mezelf uitdrukken en mezelf in een context plaatsen. De digitale revolutie maakt me dan ook alles behalve bitter.

Maar mijn toenemende afhankelijkheid van technologie maakt me ook kwetsbaar. Definities van privacy veranderen radicaal nu ik altijd een camera, microfoon en gps-zender bij me draag. Technologie verandert de verhouding tot mijn lichaam; ik gebruik vaak alleen mijn ogen en oren, en veel minder mijn andere zintuigen zoals geur en tast. Ik denk wel eens: stel je voor dat je echt álles via een scherm ervaart, dat er geen ‘offscreen’ meer bestaat. Dan zit er altijd een filter tussen je zintuigen en de buitenwereld. Hoe verandert dit je definitie van de werkelijkheid?
 
Er worden in Nederland weinig sciencefictionfilms gemaakt, en al helemaal weinig door vrouwen. Voor mij was het een vanzelfsprekende vorm om over hedendaagse ontwikkelingen na te denken. Het genre biedt zulke mooie mogelijkheden om details in ons dagelijks leven uit te vergroten en tot in het extreme door te voeren. De Britse serie Black Mirror vind ik hier een heel goed voorbeeld van. Ik heb zelf een achtergrond als beeldend kunstenaar en heb een hele visuele, enigszins filosofische werkwijze. In mijn werk probeer ik me altijd kritisch tot de samenleving te verhouden, zonder ergens stempels van goed en slecht op te plakken. In INTERFACE combineer ik deze beeldende werkwijze met een liefdesverhaal; toegankelijk en vervreemdend tegelijkertijd.
 
In INTERFACE draagt iedereen een spiegelend masker - of misschien eerder een helm - dat niet afkan. Je kunt wel van binnen naar buiten kijken, maar van buiten is je hoofd alleen maar een reflectie van je omgeving. Niemand heeft ooit een gezicht gezien, want op een bepaald moment in de geschiedenis zijn alle afbeeldingen van gezichten verbannen. Als je elkaar aankijkt, verdrink je in de oneindige reflectie van een spiegel in een spiegel. Je bent een spiegelbeeld geworden, maar niet van jezelf. Wat er achter dat spiegelbeeld schuilt is een mysterie…


Toen ik me eenmaal zo’n situatie had voorgesteld, liet dit scenario me niet meer los. Ik wilde dit visualiseren en inleefbaar maken. Een wereld waarin elk gezicht een reflectie is geworden en je alles door een scherm ziet; dat lijkt me zo ontzettend mooi en zo verschrikkelijk vervreemdend tegelijkertijd.
 
De gezichtsloosheid die ik in de film verbeeldt, kan privacy geven in een wereld vol camera’s en schermen. Maar is de hoofdpersoon daardoor ook anoniem? Krijgt hij zijn privacy echt terug? En wanneer je niet meer na hoeft te denken over hoe je haar zit en of je wel make-up op hebt, ben je dan ook minder bezig met hoe je overkomt? Zit het niet heel diep in de mens om zichzelf uit te drukken en zich tot anderen te verhouden?
 
De hoofdpersoon gebruikt meer dan ooit camera’s om zichzelf in zijn omgeving te plaatsen, nu zijn ogen opgesloten zitten achter een scherm. En hoe ziet intimiteit en liefde eruit zonder gezicht? Hoe schizofreen zou het verlangen zijn om iemand te zoenen? Al deze vragen en nog veel meer stelde ik mezelf tijdens het maken van INTERFACE. Ik denk dat de kijker zich diezelfde vragen zal stellen bij het zien van de film. Eenduidige antwoorden en waterdichte analyses kan ik niet geven, maar wel een bijzondere verbeelding van hoe het zou kunnen zijn.

Anna Hoetjes
Regisseur INTERFACE
 
Dit project is te steunen op Cinecrowd, tot en met 3 maart wordt elke donatie verdubbeld door het VSBfonds.

 



meer artikelen