Cinematograaf Myrthe Mosterman: ‘De afwisseling tussen documentaire, fictie en commercials houdt me scherp’

geplaatst op 08-08-2019

In Blikvangers praten we (ism Cineville) met de nieuwe makers van Cineville over hun werk en hun filmliefde. Dit keer: cinematograaf Myrthe Mosterman, waarmee we het hadden over composities, commercials en filmen op zee. 
 

‘Ik ben echt een filmgek,’ lacht Myrthe Mosterman als we haar spreken in haar appartement in Amsterdam. ‘Vroeger al. Ik ging altijd met een vriendinnetje naar  de bioscoop. Op een gegeven moment ontdekten we dat er nog andere films bezig waren als onze film was afgelopen. Stiekem gingen we dan de andere zalen in. We zagen alleen de eindes, maar dat maakte niet uit. Het ging om het fenomeen film.’

Dat fenomeen werd van een hobby een studie Filmwetenschappen, met in het laatste jaar een praktijkvak. Myrthe: ‘Ik had nooit overwogen om film als technisch vak te benaderen. Maar die maand dat we die documentaire moesten draaien was de allerleukste maand van vijf jaar studeren. Ik vond het fantastisch.’ Ze maakte een aanmeldingsfilm voor de Filmacademie (‘zo’n pretentieus arthousefilmpje over een rennend meisje’) en werd - voor haar gevoel nog steeds per ongeluk - aangenomen voor de richting Camera & Licht. Dat bleek een goede keuze: bijna zeven jaar na haar diploma draait Myrthe documentaires en fictie met jonge en gevestigde makers, maar ook commercials voor CalvéVolkswagen en Albert Heijn. Hoe gaat ze te werk binnen al die verschillende disciplines, en bij wie kijkt ze af?


Alleen maar draaien
‘Na mijn afstuderen besloot ik zoveel mogelijk te gaan draaien.  Vrijwel meteen werd ik gevraagd in te vallen voor een aflevering van De Hokjesman, een documentaireserie van de VPRO. Snel daarna leerde ik Sunny Bergman kennen. Met haar heb ik veel samengewerkt. In mijn afstudeerjaar was ik een van de weinigen die documentaire draaien leuk vond. Cameramensen zijn over het algemeen op fictie gericht. Maar ik hou van de mix van beeld en inhoud bij documentaire. Je moet je écht verdiepen in een onderwerp en wat een regisseur daarover wil vertellen, en je maakt veel keuzes zelf. En ik vind de korte lijntjes fijn: de geluidsman draagt ook het statief, de regisseur zet een lampje neer.’



Wasmiddel
‘Ik begon met werken in een tijd dat commercials steeds meer met echte mensen en in een lossere visuele stijl werden gemaakt. Opdrachtgevers zagen dat ik met weinig middelen mooi kon filmen, wat ik bij documentaire heb geleerd. Daar kwam uit voort dat ik kleine commercials ging doen met dezelfde aanpak, vaak met bestaand licht en echte mensen. Uiteindelijk kreeg ik er steeds meer lol in en werden de klussen groter.’

‘Ik vind de afwisseling tussen documentaire, fictie en commercials ontzettend leuk. Het houdt me scherp. Als ik een tijd alleen maar commercials heb gedraaid, focus ik me weer meer op fictie of documentaire. Bij commercials moet je concessies doen aan een klant, hoe dan ook. Uiteindelijk moet dat wasmiddel er gewoon goed op staan. Dat kan soms wel frustrerend zijn. Bij fictie heb je de minste concessies, en dat is daarom misschien de ultieme filmvorm - al heb je daar ook weer te maken met meningen van hogerhand. Op een gegeven moment besefte ik dat ik visueel een uitgesproken mening heb, die ik in documentaire minder goed kwijt kan dan in fictie. Maar ik vind het allemaal uitdagend. Vanuit iedere discipline neem ik weer wat mee naar de andere.’

Een artistiek ambacht
‘Is cinematografie een ambacht of een kunstvorm? Het is een ambacht dat je artistiek kan uitvoeren. Zelf initieer ik in principe niets. Er komt iemand naar mij toe met een idee. Ik moet echt goed begrijpen wat een regisseur met het verhaal wil, en waarom hij of zij met mij wil samenwerken. Wat verwacht diegene? Past deze persoon bij mij? Dat beïnvloedt mijn keuze. Je moet zorgen dat je op één lijn zit, en iemands ideeën naar beeld vertalen is altijd een zoektocht. Ik zou geen ‘eigen’ film willen maken en kan dat ook helemaal niet. Ik vind het samenwerken met een regisseur heel bijzonder en heb het mooiste vak dat er is.’ 


Intuïtief en zintuigelijk
‘De films van Alejandro Gonzalez Iñárritu en cinematograaf Rodrigo Prieto zijn heel lang mijn favorieten geweest. 21 GramsBabelBiutiful... die vind ik zowel visueel als verhalend prachtig. Ze gaan over de mens en al zijn zwaktes. In mijn ogen weet Prieto daar met zijn camerawerk heel dichtbij te komen. Hij draait intuïtief en zintuigelijk, met gevoel voor kleur en shots, en fantastisch handheld. Het lijkt rauw, maar het is heel erg goed uitgedacht. Ik hou van mozaïekvertellingen zoals Iñárritu en Prieto die maken, van levens die elkaar raken en weer loslaten.’ 




Composities schilderen
‘De films die mij aanspreken als kijker zijn meestal fictiefilms met een documentaire-gevoel. The Rider vond ik bijvoorbeeld heel mooi. En ik ben heel erg fan van cinematograaf Chayse Irvin (BlackkklansmanBeyoncé: Lemonade). Ik gebruik zijn werk vaak als voorbeeld voor mijn eigen commercials. Hij werkt heel vertellend en heel filmisch. Laatst heb ik Hannah gezien, die hij in vaste strakke kaders gedraaid heeft. Ieder shot heeft een eigen compositie die het verhaal ondersteunt. Echt prachtig. In de film volg je Hannah de dag nadat haar man de gevangenis in is gegaan. Zij zit ook gevangen, en het is ongelooflijk knap van Irvin om met de camera dat gevoel zo mooi te verbeelden. Zijn composities zijn kunst op zich.’​


Elkaars taal leren spreken
‘Op dit moment ben ik bezig met de voorbereidingen voor mijn tweede speelfilm, Zee van tijd, met regisseur https://www.google.com/">Theu Boermans van Kaap Holland Film. Ik voel me een beetje een puppy naast zo’n oude rot in het vak. Het is een prachtig script; een liefdesverhaal over een jong stel dat door het noodlot uit elkaar gedreven wordt. We beginnen op een zeilboot en zijn aan het onderzoeken of we het echt op zee gaan draaien of op een grote waterset in Malta. Maar visueel is een grote watertank moeilijker, omdat daar niks echt beweegt.’ 


‘Momenteel zitten we in de fase dat Theu en ik elkaars taal leren spreken, dat we samen shots bedenken en veel over de film praten. De film speelt zich in verschillende tijden af. Hoe vertaal je dat? Met andere kleuren, licht, lenzen? Of kies je er juist voor om het er niet anders uit te laten zien? Ik heb bijvoorbeeld veel naar het werk van Ed van der Elsken gekeken, omdat één van de verhaallijnen zich afspeelt in de jaren tachtig in Amsterdam. Ik haal sowieso veel inspiratie uit fotografie en fotografeer zelf ook graag. Vroeger maakte ik alleen maar plaatjes. Ik heb geleerd beeld te laten bewegen.’


---
Tekst: Eden van der Moere
Foto’s: Lauren Murphy
 
Blikvangers is een samenwerking tussen Cineville en VERS. Lees ook onze interviews met Vincent Boy KarsBeri ShalmashiMax de WolfShady El-HamusEmma WestenbergEna SendijarevicRosanne PelSteven WouterloodNina BadouxMarina MeijerSam de JongLayla Meijman en Jeroen Scholten van Aschat.



meer artikelen