Holland in Hollywood #1: editor Radu Ion

geplaatst op 22-04-2018

In deze serie ontmoet VERS een reeks Hollanders die werkzaam is in het mekka van de filmwereld: Hollywood. Om te komen waar zij nu staan, zijn ze niet alleen de oceaan overgestoken, maar hebben ze ook hard moeten werken en obstakels moeten overwinnen. Hoe deden ze dat? Wij zoeken het uit.

WIE IS RADU?
De Amsterdamse Radu Ion woont al bijna 18 jaar in Hollywood, Los Angeles. In Nederland kent men hem vooral als trailereditor voor films als 2 Fast 2 Furious, The Bourne Supremacy en het Nederlandse Zwartboek en Nova Zembla. Maar inmiddels is Radu al jaren werkzaam als editor voor feature films. Met name zijn samenwerking met regisseur Roel Reiné wierp de afgelopen jaren een paar succesvolle vruchten als Michiel de Ruyter (2015) en vikingfilm Redbad (2018) af.
 
HOE HET BEGON
Met een ingenieur en dokter als ouders en een broer die rechten studeerde, lag het niet voor de hand dat Radu na zijn middelbare school de film in ging. “Het kwam niet in me op, want iedereen in mijn familie was academisch. Maar ik was creatief en vond het leuk om verhalen te vertellen en op te schrijven, had een grote fantasie en kon altijd als de beste liegen. Zo kwam ik in mijn laatste jaar atheneum ineens bij het idee om film te gaan studeren.” Omdat hij van jongs af aan al een fascinatie had voor klassieke Hollywoodfilms en al gauw doorhad dat de Nederlandse industrie te klein was voor zijn grootse dromen, besloot hij zich in te schrijven voor een Amerikaanse filmschool.
 
“Het was ’95, ’96. Dus, je moet je voorstellen: geen internet. Alles ging nog via de post, met postzegels, fax, rooksignalen, de hele mikmak. Om alleen al informatie te krijgen, moest ik naar een bibliotheek op de Herengracht waar in een boek een paar Amerikaanse scholen beschreven stonden. Ik heb toen 14 scholen aangeschreven, maar werd door iedereen afgewezen. Ze namen in Amerika überhaupt weinig buitenlanders aan en eerlijk, ik was er ook nog niet klaar voor. Dus probeerde ik het in Londen en startte ik daar aan een regie-opleiding.”
 
Een paar jaar later doet Radu, met een dikkere huid en een portfolio gevuld met werk uit Londen, Australië en Nederland, nog een poging in Hollywood. Dit keer wordt hij aangenomen op het American Film Institute (AFI), dat inmiddels al een paar jaar bekend staat als de beste filmacademie ter wereld.
 
HET TALENT
Pas daar ontdekt hij zijn ware talent. “Na Londen wilde ik niet nog een keer hetzelfde doen, dus besloot ik me in LA te richten op montage. Als regisseur vond ik de edit altijd al fascinerend, omdat je ziet welke fouten er tijdens het draaien gemaakt zijn – en hoe je ze meestal achteraf kunt fixen. Toen bleek ik het ook nog leuk te vinden en er goed in te zijn.” [hij won een studentenprijs voor een zelfgemaakte filmtrailer voor Almost Famous, red.]
 
Naar eigen zeggen zit Radu’s montagetalent in het ritme: iets wat hij met name ontwikkelde in zijn tijd als trailereditor, waarbij hij in twee minuten een compleet verhaal moest vertellen én het publiek moest verleiden naar de bioscoop te komen.

“Een belangrijke les, voor alle filmmakers, is dan ook dat je er altijd vanuit moet gaan dat je publiek slimmer is dan jij. Het is ook fysiek. Op het moment dat je je publiek in de bioscoop uitnodigt om zelf mee te denken, maak je ze actief “, legt hij uit, terwijl hij naar voren schuift op zijn stoel. “Maar wanneer je je publiek te veel vertelt en te langzaam bent, worden ze passief en gaan ze achterin hun stoel zitten. Ik houd ze tijdens een film bij de les door soms te versnellen, dingen weg te laten of juist langer op een verhaallijn te blijven hangen, zodat je echt wat voor de karakters gaat voelen.”
 


OBSTAKELS
Iedereen die opereert op Radu’s niveau, gaat geheid een aantal keer op zijn bek. Het verschil tussen iemand die het wel of niet maakt? “Hoe je daarmee omgaat. De fouten die je hebt gemaakt of de misstappen die je hebt gezet, moet je zien als winst. Kansen om te leren. Ik heb het geluk en de pech dat ik een groot genoeg ego heb en dat ik niet zo onzeker ben. Maar ook ik heb mijn zwaktes. Koppigheid is daar zeker één van. Soms denk ik het gewoon beter te weten, dat zit in mijn karakter. Maar je moet eerlijk tegen jezelf kunnen zijn. Je kan jezelf zo makkelijk in de maling nemen en zeggen hoe lekker je bezig bent, maar daar leer je niks van. Je moet vooruit.”
 
“En het enige dat je daarbij helpt, is passie. Of liever een obsessie. Zonder ga je het gewoon niet redden. Denken dat je misschien iets kan of het hebben van een hobby is niet genoeg”, benadrukt Radu. Een passie die bij hem begon als klein vonkje en alleen zijn ouders opviel. “Zij zagen iets in die jongen van toen en dachten: late we ’t een kans geven.”

Achteraf noemt hij de steun van zijn ouders dan ook een enorm risico. Studeren aan een filmacademie in het buitenland is namelijk ook behoorlijk prijzig. “Ik had niet bepaald een goede track record. Ik was op de middelbare school twee keer blijven zitten, was van twee scholen afgetrapt en maakte er gewoon een potje van. Mijn ouders hebben van vrienden veel kritiek gehad en dat snap ik. Los van of ik goed ben of talent heb, je moet ook een mentaliteit hebben om door te kunnen breken, een dikke huid hebben en het gegund krijgen van de industrie. Je weet op die leeftijd nog helemaal niet of dat allemaal zo is. Zij namen dus een risico dat ik als ouder wellicht zelf niet had genomen.”

NEDERLAND VS HOLLYWOOD
Maar hier zitten we dan, in een koffiebar aan Sunset Boulevard, niet ver van zijn huis in de Hollywood Hills. Een plek die hem – letterlijk – een uniek perspectief geeft op twee filmwerelden. En het grootste verschil? De eindeloze mogelijkheden. “Je loopt in Nederland op een gegeven moment tegen een plafond aan dat in Hollywood niet bestaat. Dat idee vind ik heel prettig, want dat geeft me de vrijheid om mezelf te blijven vernieuwen en dingen te leren.”
 
Een competitieve en soms commerciegerichte instelling die in Nederland de nodige afgunst wekt: “Ik krijg regelmatig de wind van voren en dat mag. Ik ben het gewoon niet altijd eens met hoe dingen lopen. Het is zo’n ons-kent-ons-verhaal, waardoor je mensen de kans niet geeft om door te groeien of creatieve risico’s te nemen.”
 
“Er heerst hier ook een veel fijnere sfeer om dat te kúnnen doen. Als je iets moois hebt gemaakt, hoor je meteen ‘You’re a rockstar’, ‘That is so f-ing cool’, etcetera. Wij Hollanders vinden dat maar overdreven, en dat is het misschien ook, maar weet je wat het wel doet? Het motiveert en inspireert je om meer uit jezelf te halen. In Nederland gebeurt dat veel te weinig of helemaal niet. Ik vraag me ook regelmatig af of ik wel de editor was geweest die ik nu ben als ik in Nederland was gebleven. Ik denk het namelijk niet.”
 
TOEN, NU EN DE TOEKOMST
Wanneer hij terugblikt op 15 jaar professionele ervaring in de film, merkt hij wel een verandering in zijn houding. “Nu ik ouder ben, ben ik onzekerder geworden over bepaalde dingen. Maar ik vind dat eigenlijk prettiger. Op de momenten dat ik weet dat ik gelijk heb en dat ook zo blijkt te zijn, ga ik niet vooruit. Op het moment dat ik het niet juist heb, gestrest ben of depressief word omdat iets niet goed gaat, moet ik een stap terugnemen, er nog eens goed over nadenken en soms nog eens naar films uit hetzelfde genre kijk om weer geïnspireerd te raken. Leunen op je instinct kan je soms op het verkeerde spoor zetten in het maken van goede en vooral vernieuwende keuzes.”
 
Want, groeien en vernieuwen: de belangrijkste drijfveren voor Radu en zijn ambities. “Waar doe je het anders voor? Waarom zou je in een relatie blijven als je niet verliefd bent? Als je elkaar beter leert kennen, begin je nog meer van elkaar te houden. Ik ben verliefd op mijn vak. En ik blijf alleen maar verliefd op mijn vak als ik nieuwe dingen blijf ontdekken. Op het moment dat het stagneert, dat ik kunstjes blijf herhalen, wordt het vervelend. Daarom stapte ik uit de trailerwereld. Op een gegeven moment wilde ik wat anders, meer. En dat is altijd zo geweest.”
 
Tevreden is hij in ieder geval nog niet. “Ik zit op 40%. Stiekem had ik gehoopt dat ik op dit punt van mijn carrière verder was geweest, al een grote blockbuster of bioscooprelease had gedaan. Die jaloezie heb ik nog wel.” Terug naar Nederland? Dat in ieder geval niet. “Ik hoop ook niet terug te hoeven en het hier nog 20 of 25 jaar vol te houden.”
 
Radu’s meest recente werk is deze zomer te zien in Redbad, een historisch epos over Friese held Radboud (Gijs Naber) van regisseur Roel Reiné. De film zal ook te zien zijn in o.a. de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Japan en Korea.


 
De geboden van… Radu

  • Blijf jezelf vernieuwen en ga op zoek naar groei. “Om relevant te blijven in dit vak moet je meegroeien met nieuwe aanwassen aan talent. Neem geen genoegen met minder, want je bent zo goed als je laatste klus.”
  • Wees niet bang om dingen uit te proberen. “Ook al klinken ideeën om te beginnen een beetje gestoord, doe het gewoon en kijk wat er gebeurt. Als het niet werkt, leidt het vaak tot nieuwe inzichten die je naar de oplossing brengen.“
  • Vertrouw op jezelf, maar sta ook open voor de inzichten van anderen. “Films maak je niet alleen, je hebt een groep mensen om je heen en hopelijk zijn zij ook goed in wat ze doen.”

Tekst: Loeke de Waal
 



meer artikelen