Met de trein naar een betere toekomst

geplaatst op 13-05-2018

In april beleefde de documentaire Tanzania Transit van regisseur Jeroen van Velzen zijn première op het prestigieuze Tribeca Filmfestival. In de film ondernemen een drietal Tanzanianen een treinreis door het Oost-Afrikaanse land. Verdeeld over drie treinklassen vindt Jeroen in ieder van zijn personages een verhaal over hoop in uitzichtloze tijden. 

Terwijl de trein de prachtige jungles en woestijnen van Tanzania doorkruist, schuiven we aan bij het eerste personage: de oude Masai-krijger Isaya. Hij komt zijn kleinzoon William opzoeken in de stad. Het is zijn eerste keer daar en hij verwondert zich over hoe het leven er in de drukke straten aan toegaat. Tijdens hun treinreis terug naar de bush worden de Masai-mannen gediscrimineerd en vernederd door medepassagiers. Isaya kende veel tegenslagen gedurende zijn leven, maar is altijd hoopvol naar de toekomst blijven kijken.
 
Zo ook Rukia, die in een andere coupé reist. Door medereizigers wordt ze omschreven als een echte vechter. Ze is op weg naar een plek waar zij alle ellende achter zich kan laten om een nieuw leven te beginnen. Tijdens haar leven heeft Rukia veelvuldig te maken gehad met genderongelijkheid, onder andere tijdens haar werk in een bar die vooral bezocht werd door mijnwerkers - een keiharde mannenwereld. De derde treinreiziger die Van Velzen volgt is pastoor Peter. Voordat hij als geestelijke aan de slag ging, was hij leider van een grote misdaadbende. In de trein verdient hij geld door zijn medepassagiers te zegenen en genezen.


 
Van Velzen heeft in zijn jeugd enkele jaren in Kenia gewoond en kent daardoor de problematieken die daar spelen goed. “Ik wilde al langer een documentaire maken over een samenleving die vecht voor een betere toekomst. Onderwerpen als corruptie, vrouwenrechten en de marginalisatie van de Masai wilde ik samenbrengen.” Jeroen koos voor de trein als vehikel voor zijn vertelling. “De trein was de perfecte metafoor voor de personages in mijn film. Hij komt van ver, maar haalt toch altijd zijn doel. Ik was wel bang dat mensen zouden denken dat het weer zo’n treinfilm zou worden, met een reis van A naar B. Maar daar wilde ik het helemaal niet over hebben, het moest over de maatschappij gaan. Daarom heb ik er ook bewust voor gekozen om de film niet te laten beginnen en eindigen op een bepaald perron, maar te focussen op de reis. De camera is nooit buiten de trein geweest.”
 
De documentaire ging in première op het Tribeca Filmfestival in New York. “Ja dat was te gek! Je ziet zoveel beroemde filmmakers en daar sta je dan ineens tussen. Alle voorstellingen waren uitverkocht en overal lagen rode lopers. Eigenlijk is het een heel commercieel festival. In Nederland zijn we daar veel te nuchter voor.” Tanzania Transit liet veel bezoekers verwonderd achter volgens Jeroen. “Tijdens de première kreeg ik veel enthousiaste reacties. Veel mensen waren geprikkeld om nog meer over het onderwerp te willen weten.”


 
Jeroen van Velzen maakte eerder de documentaire ‘Wavumba’. Deze documentaire won in 2012 op het Tribeca Filmfestival de ‘Best New Documentary Director Award’.
Sinds 3 mei draait Tanzania Transit in geselecteerde Nederlandse bioscopen en theaters.
 
Tekst: Floor Verkerk
 



meer artikelen