Vincent Boy Kars: 'Documentairemakers manipuleren de kijker as fuck.'

geplaatst op 21-04-2018

In Blikvangers (ism Cineville) gaan we met de toekomstige makers van Cineville in gesprek over hun werk en hun filmliefde. Voor deze eerste editie dronken we zwarte koffie in Rotterdam met regisseur Vincent Boy Kars (Independent Boy) en hadden we het over zijn grote voorbeelden Ulrich & Aki, saaie films en aardappelen. 

Vincent Boy Kars noemt zichzelf een dromer (‘vaak weet ik zélf niet eens waar ik over nadenk’), maar lijkt ondertussen precies te weten waar hij heen wil. De jonge filmmaker werd geboren in een klein dorpje in Overijssel maar vertrok zodra het kon, om vervolgens de Willem de Kooning Academie (‘te commercieel’) in te ruilen voor de vrijgevochten Academie St. Joost. Daar specialiseerde hij zich in de belevenswereld van zijn eigen, digitale generatie - zo maakte hij bijvoorbeeld de korte film Sophie & Helene, over een ouderwetse sekslijn, maar ook My First Porn Film, over twee jongens die proberen een pornofilm te maken in het Internettijdperk. Ook in de door Kars geregisseerde VPRO-serie Vieze film wagen drie regisseurs zich aan hun kijk op de seksfilm van nu.

Maar Kars is geen porno-expert, en het leven van een millenial gaat natuurlijk niet alleen over seks. Over de andere belangrijke vragen van zijn leeftijdsgenoten maakte Kars in de documentaire Independent Boy, die in 2017 op het IDFA in première ging. Een experiment, waarvoor hij een maand lang letterlijk het leven van zijn twijfelende twintigersvriend Metin regisseerde. Kars weet goed de tijdsgeest te vangen, en dus wil iedereen alles van hem weten. Als we hem spreken heeft hij net een Q&A over Independent Boy in Filmhuis Den Haag achter de kiezen: ‘Q&A’s zijn super interessant, omdat mensen na zo’n film met veel vragen achterblijven waar ik óók het antwoord niet op heb. Dan kom je al gauw op toffe, bijna filosofische gesprekken over life, weet je wel.’ Bij deze dan: Vincent Boy Kars over life, en over film.

Ocean’s Eleven in Overijssel
‘In het gereformeerde dorpje in Overijssel waar ik vandaan kom was het gewoon heel saai. Mijn vriendjes en ik keken veel films - vooral de Hollywoodfilms van toen, zoals The Lord of the Rings en Ocean’s Eleven. Dat is gewoon vet als je jong bent. Op een gegeven moment kocht een vriend van mij een camera, beetje een klassiek verhaal, en toen zijn we uit verveling een soort wannabe Hollywoodfilms gaan maken. Ik heb er eentje op DVD, Exceptional Gift. Dat was wel een beetje onze Ocean’s Eleven.’



Drie minuten aardappelen schillen
‘Op de academie werd ik een beetje anti-Hollywood. Ik voelde me meer verbonden met Europese cinema. Een lerares van mij tipte Jeanne Dielman, 23, quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975) van de Belgische filmmaakster Chantal Akerman. 200 minuten immens lange shots in vaste wijde kaders, waarin de hoofdrolspeelster gewoon de huishoudelijke dingen doet. Met zulke shots zet de maker je aan het werk. Je kan zelf kiezen waar je naar kijkt en bedenken wat je er van vindt. Één van mijn favoriete scènes is dat de hoofpersoon drie minuten lang aardappelen aan het schillen is. Ergens saai om naar te kijken, maar ook super intrigerend. ‘Saai’ vind ik als je het over film hebt niet negatief. Ik hou echt van saaie films. Dat is denk ik ook een soort anti-beweging, omdat alles nu zo snel gaat.’  

Fuck Hollywood 
‘Ik heb één favoriete documentaire: The Five Obstructions van Lars von Trier en Jørgen Leth. Jørgen Leth was toen echt een veteraan en Lars von Trier was de jongere generatie. Lars wilde zijn oude leraar uitdagen. Hij geeft Jørgen vijf opdrachten, voor vijf films. Iedere film heeft eigen dogma’s of beperkingen, onmogelijke dingen eigenlijk, waar Jørgen aan moet voldoen. Ik geloof heel erg in beperkingen. Dat is waarom ik de dogma-beweging of de nouvelle vague zo interessant vind, omdat zij gewoon dachten ‘fuck Hollywood, we gaan het anders aanpakken’. The Five Obstructions is een soort making of van het maken van een film, ín een documentaire. Echt een perfecte fluïde vorm.’

Ulrich & Aki 
‘Aki Kaurismäki en Ulrich Seidl zijn mijn favoriete filmmakers. Seidl heel erg vanwege zijn gevoel voor esthetiek en de sociale confrontatie. Als je naar zijn werk kijkt, betrap je jezelf op heel veel dingen. Hij maakt speelfilms en documentaires en alles wat daartussen zit. In Paradies: Liebe is die fluïde vorm zó goed toegepast. Het is op een échte sekstoerisme-hotspot gedraaid, maar Seidl heeft daar een actrice in gezet, waardoor het super realistisch én confronterend overkomt.’
Kaurismäki is de afgelopen jaren belangrijk voor me geworden. Ik vind hem echt de meest stijlvolle filmmaker ter wereld. Hij brengt eenzaamheid op de meest pure en pijnlijke maar ook mooie manier in beeld. Ik denk dat we uiteindelijk allemaal best eenzaam zijn, en hoe naar zijn films ook zijn, ze hebben een troostende werking op me. Het is ook wel die Scandinavische melancholie waar ik heel lekker op ga.’ 



Een mix van reality tv, cinema en documentaire 
‘Ik zeg altijd dat mijn werk een mix van reality tv, cinema en documentaireis. Televisie kan heel conceptueel zijn. Dus iets als Big Brother, wat ik iedere avond met mijn vader keek, is één van de grootste invloeden. Ik probeer een eigen wereld te creëren en daar stop ik mensen in. Ik haal ze uit hun comfortzone en forceer zo een ontwikkeling in hun leven. Uiteindelijk maak ik dan een documentaire die filmisch en gecontroleerd is.’

‘Mensen denken nog steeds dat een documentaire een journalistiek product is en dat de vorm ondergeschikt is aan het onderwerp. Maar dan kan je net zo goed een krant lezen. Ik zie documentaire als een kunstvorm. Het is een subjectieve visie óp een onderwerp. De maker manipuleert de kijker as fuck. Je wordt gewoon belazerd. Daarom geef ik in mijn werk vaak een inkijkje in het maakproces. Die openheid voelt bijna als een verplichting naar de kijker toe.’

Independent Boy was mijn eerste lange film. Ik ben heel erg verliefd geworden op die lengte. Voor mijn volgende film is er ontwikkelingsgeld, dus ik ga nu samen met mijn producent Halal Docs de research in, op zoek naar een personage. Het wordt een soort vervolg op Independent Boy, maar dit keer over een jonge vrouw van mijn leeftijd. Veel films over jonge mensen worden gemaakt door oudere mensen, dat vind ik jammer. Omdat ik nu zelf nog jong ben richt ik me op mijn eigen generatie, de wereld die ik begrijp. En het wordt een mix van documentaire en fictie. Het maakproces van fictie, ingezet als documentaire, om een ontwikkeling te forceren. Snap je?’


Blikvangers is een samenwerking tussen VERS en Cineville. Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de site van Cineville. Meer van Vincent horen? Op zaterdag 26 mei presenteert hij de Big Guest Deluxe talkshow tijdens het Rotterdams Open Doek Festival in LantarenVenster. Met je Cinevillepas kan je er heen, en mag je gratis iemand meenemen. Check voor meer informatie de festivalpagina

Tekst: Eden van der Moere
Foto’s: Lauren Murphy
 



meer artikelen