Vluchten geeft geen bevrijding

geplaatst op 04-06-2018

"Ik voel geen woede, ik voel geen haat. Ik voel alleen verdriet voor iedereen daar, of zij nou slachtoffer waren of de mensen die schoten. Het heeft geen zin om boos te zijn. Het is gebeurd," citeert Hero Hemmingsley als hem gevraagd wordt waar hij zijn inspiratie vandaan haalt. De quote is van iemand die een terroristische aanslag overleefde. Hemmingsley is vorig jaar afgestudeerd aan de HKU met de film Lone Wolf. Met zijn film toont hij een stukje uit de levens van een terrorist en een student die elkaar toevallig ontmoeten.

De jonge filmmaker is voorzichtig en behoudend in zijn woordkeuze. Men kan het interpreteren als schuchter en verlegen; een ander ziet dat Hemmingsley gelaagd over zijn bewoordingen nadenkt. Vol enthousiasme, passie, bevlogenheid en liefde vertelt hij over de visie van Lone Wolf, het leven dat hij nu na afgestudeerd te zijn voor zich ziet en plannen die omhoog borrelen. Als diepgang een smaak zou hebben, proeft die ongetwijfeld naar een Gouden Carolus. Of dat lekker bier is, volgt als vraag vanuit Hemmingsley, na het maken van een typerend statement dat vluchten geen bevrijding geeft. Het statement blijkt een mooie rode draad die onbewust zijn film is ingeslopen: de mens die alsmaar vlucht komt zichzelf telkens weer tegen, echte vrijheid vindt men bij en in zichzelf.
 
In de afstudeerfilm zien we hoe een terrorist en een student elkaar letterlijk en figuurlijk tegen het lijf lopen. Eerst krijg je een kijkje in het leven van een terrorist, ontmoet met hem de student en gaat vervolgens met die student mee door het leven, tot de twee elkaar verderop in de film weer tegenkomen. Deze wisseling van perspectief maakt Lone Wolf bijzonder. Een one of a kind wellicht. Ondanks de twee totaal verschillende levens komt duidelijk naar voren hoe dicht wij als mensheid op elkaar leven, waardoor levens ook op elkaar lijken en in elkaars nabijheid komen. “Ik houd ervan contrasterende situaties in beeld te brengen,” zegt Hemmingsley. Hij zet in Lone Wolf twee personages tegenover en in bepaalde optiek ook naast elkaar: beide personages zijn niet in staat aan de situatie te ontsnappen. Door de kijker erin mee te trekken, laat de filmmaker ons zien hoe overeenkomstig onze levens zijn. Vluchten – de onvermijdelijke situatie waar je inzit ontvluchten –  kan niet en zou ook geen bevrijding geven van de pijn en het verdriet. Hemmingsley ziet vluchten niet alleen als iets fysieks; een confrontatie met de eigen ziel niet aankunnen en om die reden een andere kant opkijken ervaart hij ook als vlucht.
 
Een wisseling van personages
Al die mensen die naast elkaar en in steden ook boven elkaar leven, zo dicht op elkaar. Zoveel overeenkomsten, en toch verschillen ze zo in hun levens. "Iedereen ervaart de wereld op zijn of haar manier. Vanuit verschillende perspectieven," zegt Hemmingsley. Zo kwam hij op het idee een wisseling van personages te doen vanuit hetzelfde perspectief: in één camerabeweging gaat de kijker mee, zonder cut. Hiermee brengt Hemmingsley een factor in voor constante spanning in de film. Als de wisseling is geweest zal men aanvoelen dat de twee individuen elkaar nog een keer zullen ontmoeten, een prikkelend element dat de kijker de film intrekt.
 
Voor de regisseur was dit überhaupt de grootste uitdaging: hoe zorg je ervoor dat het minutenlang volgen van iemand in een auto vanuit hetzelfde perspectief niet saai wordt? Het antwoord was om van Lone Wolf een ervaringsfilm te maken. De kijker wordt erin meegenomen: je beleeft en voelt mee alsof je erbij bent. Hemmingsley heeft er een voorliefde voor ontwikkeld: "Het mag een achtbaan zijn waarin een andere wereld zich ontluikt aan jouw netvlies, zonder dat het fantasy wordt. Realisme voert de boventoon." Geluid, muziek, sound design en kleuren versterken elkaar in het benauwende gevoel, omdat je als kijker – in tegenstelling tot de clubbezoekers – weet dat er iets verschrikkelijks gaat gebeuren. "Je vergeet waar je bent. Dat heeft wat weg van hypnose. Je blijft erin zitten, je keel wordt dichtgeknepen en daarna mag je herstellen," vertelt de twintiger rustig en bekwaam. Hij krijgt een twinkeling in zijn ogen wanneer hij praat over de diepgang in zijn film. Door de goede combinatie van elementen bereikt hij die diepere laag.
 
Hemmingsley vindt het bijna onwerkelijk dat de film er is gekomen. Hij moest destijds vertrouwen op de woorden en het vertrouwen van een docent. “Andere studenten waren allemaal al veel verder. Ik was lichtelijk in paniek, maar de docent zei me: 'Ha Hero, ga lekker schilderen of drummen. Dat scenario van jou komt er wel.' Dat ik zo vrij werd gelaten en dat men er op vertrouwde dat ik iets zou afleveren gaf mij een goed gevoel. Het was een enorm risico wat ik nam en wat zij mij lieten nemen. En dan te bedenken dat ik het geraamte van de film uiteindelijk op één avond heb geschreven.” Hemmingsley benadrukt dat de film voor hem een bevalling was, het ging niet vanzelf en hij is nog steeds dankbaar als hij terugkijkt op het moment dat hij wist wat hij ging maken.  
 


Uiteindelijk levert de film vanuit de HKU-examencommissie op alle te beoordelen punten een ‘zeer goed’ op, volgens docent Paul van den Wildenberg is dat in feite zoiets als cum laude. Over de film schrijft hij: “Lone Wolf is een hypnotiserende, zeer verontrustende film. Een 'ervaringsfilm' die de zintuigen aanspreekt, door de fluïde mise-en-scene, subtiliteit in spel en uitrusting, kadrering, camerabeweging, de compositie van geluiden en muziek, en vooral door de kunst van het weglaten die de verbeelding van de toeschouwer aan het werk zet en hem tegen wil en dank deelnemer van het drama maakt.” De gehele tekst vanuit de docent leest als een poëtisch betoog, alsof hij het over z'n jongste zoon heeft.
 
Hemmingsley houdt erg van films waarin niet te veel uitgelegd wordt. Een film als Irreversible laat ook een contrast zien zonder dit te benoemen. “Films maken waar je op verschillende manieren naar kan kijken, waar je verschillende interpretaties aan kan ontleden en die verschillende lagen in zich hebben: daar geniet ik van.” De ideeën borrelen bij hem, nu niet meer als student, maar als filmmaker.  "Ik ben al bezig met het schrijven van een scenario voor een speelfilm. Misschien is dat wat snel, maar dan heb ik over vier jaar wel iets dat staat," zegt hij met zowel hoop als durf in zijn stem. De voetstappen van Hemmingsley zijn nog vers, maar reeds achtergelaten in de weg van het kunstenaarsbestaan.

Tekst: Wouter Springer



meer artikelen